Satranç Kulübü

A) Satranç zemini 64 kareden oluşur.8 yatay ve
8 de dikey hatlar olmak üzere 8x8=64 karedir.
B) Satranç oyunu bu zeminde oynanır.64 kare içinde [32 beyaz + 32 ] de siyah kare bulunur.
C) Beyaz kareler kendi aralarında çaprazdırlar. Siyah kareler de kendi aralarında çaprazdırlar.
D) Siyah ve beyaz kareler kendi aralarında düz olurlar.Taşlar bu çapraz ve düz karelerde kurala
uygun olarak giderler.
E) Zemini koyarken her oyuncunun soluna siyah kare gelmelidir.
F) Zeminin yukarı doğru 1,2,3,4,5,6,7,8 sayıları vardır.Kareleri tanımlarken bu sayılar kullanılır.

G) Altta da yatay olarak a,b,c,d,e,f,g,h küçük temel harfleri sıralanır.Bu oyunun doğru olarak oynanması için gereklidir.
H) Zemindeki her kare bu harf ve sayılarla ifade edilirler Ör : f3,a5,d7 gibi..
I) Satranç zemini çeşitli yapıdaki cisimlerden olabilir.Kimi tahtadan, deriden, kimi kartondan.
Kimi de plastikten. Bu o kadar önemli değildir. Ayrıca kare renklerinin siyah ve beyazdan farklı bir renk olması da önemli değildir.Önemli olan karelerin birinin koyu diğerinin açık renklerden oluşmasıdır Sayıların sağda veya solda olması önemli değildir.

Notasyon satranç oyununda hamlelerin hamlelerin yazılmasıdır.Satranç zemininin yanında sayılar altında ise a,b,c,d,e,f,g,h harfleri vardır.Bu harf ve sayılara göre oynanan taşların yerini göstermektir. Oynana taşları yazarken önce taşın adını büyük temel harfle yazarız: At=A,Kale=K, Fil=F,Vezir=V,Şah=Ş olarak yazılır.Ancak erin baş harfi yazılmaz.Taşların adlarından sonra taşın bulunduğu karenin dikey ve yatay hatları kontrol edilir ve önce küçük temel harfi sonra da sayısı yazılır.Ör: Solda Kh4 ,Şe1,Af3,c3,Fa5,Vc7 vesağda : Fa2, Vc3, Ah2, Şf6, c5, Kb8 gibi

Rakip taşını alırken taşın adı yerine kullanılan büyük temel harften sonra [x] işareti konulur ve bulunduğu hattın harfi ve sayısı yazılır ancak er bir rakip taşı almışsa,erin adının harfi yazılmadığı için geldiği hattın harfi yazılır.Kalelerin ikisi bazen aynı rakip taşı da alabilir.Hangisinin rakip taşı aldığı karışmaması için ayraç olarak geldiği karelerin harf ve sayıları
da yazılır.Ör: K1xa5 veya Kfxd6 gibi.Aynı durum atlarda da olabilir.Bunun için yatay alındığında ayraç olarak harf,dikey
alındığında sayı kullanılmalıdır ya da notasyonu yazarken taşın geldiği karenin harfi ve sayısı [x] gittiği karenin harfi ve sayısı olarak yazılır. Erler de ise geldiği karenin harfi [x] gittiği karenin harfi ve sayısı yazılır.


Satranç Bilgileri
	ZEMİN

KARELER

YUKARI DÜZ KARELER	AŞAĞI DÜZ KARELER	SAĞ YAN DÜZ KARELER

SOL YAN DÜZ KARELER	SAĞ İLERİ ÇAPRAZ KARELER	SOL İLERİ ÇAPRAZ KARELER

SAĞ GERİ ÇAPRAZ KARELER	SOL GERİ ÇAPRAZ KARELER	ÇAPRAZ KARELER

TAŞLAR

KALE	GİDİŞ - ALIŞ	1. Kale düz gider,düzden de alır.Başka bir deyişle sağa sola düz ,yatay; ileri geri düz,dikey gider ve alır. 2. Kale 4 er değerindedir ve ağır taşlardandır.Vezirden sonra en değerli taştır. 3. Kale genellikle oyun sonunda oynanır.İki kale de aynı hatlarda ve araları açık olması daima iyidir.
AT	GİDİŞ - ALIŞ	1. At, bir düz + bir çapraz hareket eder.yani önce farklı renge daha sonra aynı renge atlanır. L çizilir. 2. At, 3 er değerindedir.hafif taş sayılır.Fille aynı değerdedir denilebilir.Genelde oyun başında oynanır. 3. At için engel yoktur.At taşların üzerinden atlayabilir.At genelde ortada 8 karede etkilidir.
FİL	GİDİŞ - ALIŞ	1. Fil, çapraz gider.yani merdiven şeklinde iner çıkar.İstediği kadar çapraz olarak gider ve alır. 2. Fil, 3 er değerindedir.Atla aynı değerdedir.Fil,hafif taştır. Oyun başında genelde oynanır.Menzili uzundur. 3. Filin biri beyaz çaprazlarda,diğeri ise siyah çaprazlarda gider ve alır.
PİYADE	GİDİŞ - ALIŞ	1. Er,başka bir deyişle piyade, giderken başlangıçta 1 ya da 2 kare ilerler daha sonra birer kare ilerler. 2. Er alırken ise ileri sağ çapraz ve ileri sol çaprazdaki taşları alabilir. 3. Er kendini yedirmeden en son sıraya geçerse, vezir veya at olur.Buna er terfii denir.
VEZİR	GİDİŞ - ALIŞ	1. Vezir düz ve çapraz gider ve alır.Başka bir deyişle hem kale gibi düz,hem de fil gibi çapraz gider,alır. 2.Vezir 9 er değerindedir.En değerli taşlardandır.Her yönde doğrusal olarak gider. 3.vezir oyun ortası taşıdır.Başlangıçta vezir çıkılması doğru değildir.
ŞAH	GİDİŞ - ALIŞ	1. Şah,hem çapraz hem de düz gidebilir fakat bir kare gidebilir.Çevresindeki karelerden birine gider,alır. 2. Şah sonsuz er değerindedir.Alındığında oyun biter.Yani şah mat olur. 3. Şah ancak rok atılırken iki kare yana gidebilir.Bu durum roka özgü bir gidiş hareketidir.

SATRANÇ SAATİ

    Satranç saati birleşik yapıda 2 saatten oluşur ve bu saatler çapraz çalışır.Beyaz düğmeye basınca
siyahın saati,siyah düğmeye basınca da beyazın saati çalışır.İlk oyuna beyaz başlayacağı için beyazın
süresini siyah düğmeye basarak başlatır.Turnuvada saatler tüzüğe uygun olarak belirli bir süreye ayar
yapılır.Bu süreyi kullanarak oyuncular oyununu oynarlar.Kimin süresi erkenden biterse o oyuncunun
bayrağı düşer ve Mat olur.
    Yakın zamana kadar saatler mekanikti.Fakat iki üç yıldır Türkiye'de dijital saatler kullanılmaya
başlandı.Bu saatler iki çeşittir. I-Eklemeli Modlu Saatler , II-Beklemeli Modlu Saatler.
     Eklemeli’ tempoda ise her bir oyuncuya 'esas’düşünme süresi ve her bir hamle için 'ek’düşünme süresi verilir.Esas süre ancak ek süre bittiğinde geri saymaya başlar.Ek süre bitmeden saate basması halinde oyuncunun esas süresi değişmez, ek sürenin ne kadarını kullandığı önemli değildir.

Dijital Satranç saatleri oyunun süresine göre farklı modlarda ayarlanabilir.Turnuvaya başlamadan önce Hakemler tarafından ayarlanıp yine hakemlerin
rahatlıkla görebileceği bir şekilde masaya konur.

NOTASYON

GİDERKEN

ALIRKEN

MATLAR

Rakip Şaha kış denildiğinde şahın gideceği bir kare kalmamışsa şah MAT olmuş demektir. Mat şahın alınmasıyla oyunun sona ermesi demektir. Saatli oynanan satranç turnuvalarında saatte bulunan kırmızı renkli bayrağın düşmesiyle de oyun MAT olur.bayrağı erken düşen MAT olur. Aşağıda bir hamlelik matları görelim birlikte.

PAT==> HAMLESİZLİK

Şaha kış denilmediği halde Şahın ve diğer taşların gidecek yeri,yapacak hamlesi yoksa oyun PAT olur ve sonuçta BERABERLİK olur.

Üç kez aynı yerden şah çekilmiş ve rakip ise üç kez aynı yere kaçmışsa,PAT olur ve sonuçta BERABERLİK olur.

Oyunun sonunda Şah-Şah ve At, Şah-Şah ve Fil, Şah ve At-Şah ve At, Şah ve Fil-Şah ve Fil ,Şah ve Fil-Şah ve At,Şah-Şah kalmışsa PAT olur.

Patlar beraberlikle sonuçlanır fakat pat demek beraberlik demek değildir.İsteğe bağlı beraberliklerde olduğu gibi.

OYUN SONU PATLARI
		OYUN SONUNDA HER İKİ OYUNCUNUN DA KARŞILIKLI BU TAŞLARI KALIRSA OYUN PAT OLUR BERABERLİK OLUR OYUNCULAR YARIM PUAN ALIR.

SATRANÇ OYUN KURALLARI

Satranç oyununda taşlar sıra ile oynanır.		Önceden niyet belli edilerek 'düzeltiyorum' denir.Düzeltme yapılabilir.
Oyuna önce beyaz başlar.		Dokunulan taş oynanır.Eğer bir yere oynamıyorsa başkası oynanır.
Oyunda amaç rakibin şahını teslim almaktır.		Taş bir kareye el ile bırakıldığında hamle tamamlanmış olur.
Şahı teslim alınan taraf ; ' MAT ' olur.		Oyun sırasında konuşulmaz,dikkat dağıtan hareketler yapılmaz.
İki tarafta 'Mat' yapamıyorsa sonuç beraberlik olur.		Satranç oyununda saat ve notasyon kâğıdı kullanılmalıdır.
Zemini koyarken beyazın soluna [a1] karesi gelmelidir.		Oyun sırasında iki taraf anlaşarak beraberliklerini ilan edebilirler.
Taşları dizerken beyaz kale,[a1] karesinde olmalıdır.		Son 50 hamlede taş alınmamışsa,er sürülmediyse beraberlik olur.
Taşları dizerken Beyaz vezir beyaz kareye konmalıdır.		Saatte bayrağı önce düşen taraf yenilmiş sayılır.
Satrançta iki taş bir karede bulunamaz.		Notasyonu herkes kendi süresi içinde yazmalıdır.
Taşların bir kareden alınıp başka kareye konmasına hamle denir.		Alınan taşlar sağa konur.
Hamleler tek elle yapılır.		Bayrak düşünce eksik hamleler notasyona yazılarak tamamlanmalıdır.

UYARI !
Taşların oynatılması,saat,turnuva kuralları,oyunun bitimi ile ilgili daha bir çok kurallar var.Bunlar ilgili bölümlerde işlenmektedir.Ayrıca daha ayrıntılı olarak Türkiye Satranç Federasyonu Sitesinde [www.tsf.org.tr] gerekli bilgileri bulabilirsiniz.