GÜrültü

İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup, Dünya Sağlık Örgütü'nce belirlenen ölçülerin üzerindedir.

Gürültü Kirliliği

Kent gürültüsünü artıran sebeplerin başında trafiğin yoğun olması, sürücülerin yersiz ve zamansız klakson çalmaları ve belediye hudutları içerisinde bulunan endüstri bölgelerinden çıkan gürültüler gelmektedir. Meskenlerde ise televizyon ve müzik aletlerinden çıkan yüksek sesler, zamansız yapılan bakım ve onarımlar ile bazı işyerlerinden kaynaklanan gürültüler insanların işitme sağlığını ve algılamasını olumsuz yönde etkilemekte, fizyolojik ve psikolojik dengesini bozmakta, iş verimini azaltmaktadır.


Gürültünün insan üzerindeki etkilerini 4'e ayırabiliriz:

1.Fiziksel Etkileri:

Geçici veya sürekli işitme bozuklukları.

2.Fizyolojik Etkileri:

Kan basıncının artması, dolaşım bozuklukları, solunumda hızlanma, kalp atışlarında yavaşlama, ani refleks.

3.Psikolojik Etkileri:

Davranış bozuklukları, aşırı sinirlilik ve stres.

4.Performans Etkileri:

İş veriminin düşmesi, konsantrasyon bozukluğu, hareketlerin yavaşlaması.


Gürültüye maruz kalma süresi ve gürültünün şiddeti, insana vereceği zararı etkiler. Endüstri alanında yapılan araştırmalar göstermiştir ki; işyeri gürültüsü azaltıldığında işin zorluğu da azalmakta, verim yükselmekte ve iş kazaları azalmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre; meslek hastalıklarının %10'u, gürültü sonucu meydana gelen işitme kaybı olarak tespit edilmiştir. Meslek hastalıklarının pek çoğu tedavi edilebildiği halde, işitme kaybının tedavisi yapılamamaktadır.

Bazı Gürültü Türlerinin Desibel Dereceleri ve Psikolojik Etkileri

Gürültü Türü	Db Derecesi	Psikolojik Etkisi
Uzay Roketleri	170	Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
Canavar Düdükleri	150	Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
Kulak dayanma sınırı	140	Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
Makineli delici	120	Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
Motosiklet	110	Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
Kabare Müziği	100	Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
Metro gürültüsü	90	Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
Tehlikeli bölge	85	Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
Çalar Saat	80	Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
Telefon zili	70	Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
İnsan sesi	60	Psikolojik belirtiler (I.Basamak)
Uyku gürültüsü	30	Psikolojik belirtiler (I.Basamak)

Çeşitli Kullanım Alanlarının Kabul Edilebilir Üst Gürültü Seviyeleri

Kullanım Alanı	Ses basıncı düzeyi(gündüz) dBA
Dinlenme Alanları
Tiyatro Salonları	25
Konferans Salonları	30
Otel Yatak Odaları	30
Otel Restoranları	35
Sağlık Yapıları
Hastaneler	35
Konutlar
Yatak Odaları	35
Oturma Odaları	60
Servis Bölümleri (mutfak, banyo)	70
Eğitim Yapıları
Derslikler, Laboratuvarlar	45
Spor Salonu, Yemekhaneler	60
Endüstri Yapıları
Fabrikalar (küçük)	70
Fabrikalar (büyük)	80

Gürültüyü Azaltmak İçin Alınabilecek Tedbirler:

• Hava alanlarının, endüstri ve sanayi bölgelerinin yerleşim bölgelerinden uzak yerlerde kurulması,
• Motorlu taşıtların gereksiz korna çalmalarının önlenmesi,
• Kamuoyuna açık olan yerler ile yerleşim alanlarında elektronik olarak sesi yükseltilen müzik aletlerinin çevreyi rahatsız edecek seviyede olmasının önlenmesi,
• İşyerlerinde çalışanların maruz kalacağı gürültü seviyesinin en aza (Gürültü Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen sınırlara) indirilmesi,
• Yerleşim yerlerinde ve binaların içinde gürültü rahatsızlığını önlemek için yeni inşa edilen yapılarda ses yalıtımı sağlanması,
• Radyo, televizyon ve müzik aletlerinin evlerde rahatsızlık verecek seviyede seslerinin yükseltilmemesi gerekmektedir.

Gürültü Hayatı Çekilmez Hale Getiren Çok Önemli Bir Çevre Kirliliğidir.

Gelişmiş ülkelerde teknolojinin gelişmesine bağlı olarak ortaya çıkmış olan gürültü sorunu, günümüzün önemli çevre sorunlarından birisi olmasına karşın, ülkemizde az bilinen bir kirlilik türüdür. Gürültü insanların işitme sağlığını ve algılamasını olumsuz yönde etkileyen, fizyolojik ve psikolojik dengelerini bozabilen, iç performansını azaltan, çevrenin hoşluğunu ve sakinliğini yok ederek niteliğini değiştiren bir tür kirliliktir.

Yaşama kalitemizi bozmadan alacağımız basit önlemlerle insan sağlığı üzerinde olumsuz etki yapan gürültü kirliliğini önleyebiliriz.

• Düğün, sünnet, v.b. toplu merasimlerde, çevrede bulunabilecek yaşlı, hasta ve bebekleri düşünerek, aşırı gürültülü müzik çalmayalım ya da kapalı ve ses yalıtımlı mekanları seçelim.
• İşyerlerindeki gürültünün dışarı taşımasını önleyecek ses yalıtımlarını yapalım, yapmayanları uyaralım.
• Evlerimizde kullandığımız TV ve müzik aletlerinin sesini sadece kendi duyabileceğimiz kadar açalım.
• Çevremizdeki insanları rahatsız edecek gereksiz gürültülerden kaçınalım.
• Gereksiz yere korna çalmayalım.
• Patlak egzozlarımızı hemen tamir ettirelim.
• Evlerimizdeki bakım ve onarım işlerini uygun saatlerde yaptıralım.
• Toplumun huzurunu bozacak davranışlardan kaçınalım ve insanca yaşamak için birbirimizin haklarına saygı gösterelim.
• Bina içerisindeki ayak sesleri ve benzer gürültüleri önlemek için gerekli tedbirleri alalım.
• Evlerde yapılacak kutlamalarda komşuları rahatsız edici gürültülerden kaçınalım.
• Çevre Kanununun 14. maddesi kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh salığını bozacak şekilde "Gürültü Kontrol Yönetmeliğinde belirlenen standartlar üzerinde gürültü çıkarılmasını yasaklanmıştır. u konu hakkındaki şikayetleri Valiliklere bildirebilirsiniz.
• "İnsanların dinlenmeye ihtiyaç duyduğu tatil beldeleri ve piknik yerlerinde aşın gürültü yapmak, yüksek sesli müzik dinlemek bir kültür noksanlığı olduğu gibi, aynı zamanda sağlıksız bir davranıştır.
• Gürültünün strese ve de bir çok hastalıklara sebep olduğunu unutmayalım.

Gürültülü dünya... Sus artık!
Teknoloji henüz gürültüsüz gelişemiyor ve insanlar, sadece atıklarla değil, tüm bu yeni gürültü araçlarıyla çevre kirliliğine neden oluyor. Teknolojik gelişmelerle birlikte artan gürültü, sağlığı tehdit eder hale gelmiş durumda.
13.07.2006     Dw-World.de

---

AB gürültüyü önemsiyor
AB ile entegrasyon süreci gündelik hayatımızda da birçok şeyi değiştirecek. Çöp toplamadan, gıda denetimi, tüketici hakları gibi birçok sorun uyum yasalarıyla yeniden düzenleniyor. Bunlardan birini de, ses ve gürültü kirliliği oluşturuyor.
15.12.2005     Ntvmsnbc

---

Gürültü haritası çıkarılacak
Türkiye 'gürültüsünü azaltmaya' çalışıyor. Bunun için uzmanlar önce gürültü haritasını çıkaracak, sonra da çözüm önerileri tartışılacak.
23.09.2005     Ntvmsnbc

---

Yönetmelik çıktı, gürültü kirliliği cezalandırılacak

Çevre ve Orman Bakanlığı, yayımladığı genelgeyle sinema, hastane, konser salonu, okul gibi yapıların yakınında her türlü açık hava faaliyetinin yapılmasını yasakladı.

“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'' ile getirilen düzenlemelerin bir bölümü şöyle:

-Ses giderici parçaları olmadan motorlu kara taşıtı çalıştırılamayacak.

-Her türlü müzik aleti de kamuya açık alanlarda ve toplu taşıma araçlarında rahatsızlık verecek şekilde çalınamayacak.

-Gürültüye duyarlı okul, hastane gibi yapıların yakınında, bitişiğinde alt ve üstündeki alanlarda konser, gösteri, miting, tören, düğün gibi açık hava etkinlikleri gerçekleştirilemeyecek.

-Gürültüye duyarlı yapıların bulunduğu alanlarda; yüksek sesle konuşmak, bağırmak, ses yükselticisi gibi (anons sistemleri) araçlar kullanılarak ve darbeli düzenli veya düzensiz sesler çıkararak propaganda, reklam, duyuru ve satış yapılamayacak.

-Gürültüye duyarlı alanlarda mekanik veya motorlu dikiş makinesi, matkap, testere, öğütücü, çim biçme makinesi, koşu bandı veya benzeri araçlar akşam 19.00 ile sabah 07.00 saatleri arasında çalıştırılamayacak.

-Patlayıcı, maytap ve benzeri şeylerin kamuya açık alanlarda, yollarda ve oturma alanlarında kullanılması yasak olacak.

-Olağanüstü durumlar ve mecburi denemeler dışında, yangın, soygun veya sivil savunma alarmı, siren, düdük veya benzeri olağanüstü durum sinyal aletleri kasten çalıştırılamayacak.

Yönetmelik gereği, gürültü ile ilgili sorunlar, belediye sınırları içerisinde belediyeye, dışında ise ilin en yüksek mülki amirine şikâyette bulunulacak. Yönetmeliğe aykırı davrananlara 2872 sayılı Çevre Yasası'nda öngörülen cezai hükümler ile yaptırımlar uygulanacak.

Bu kategorideki diğer haberler
Ağaçbilim Okulu Başlıyor / Kırsal Çevre Derneği (02/05/2006)
Dünya, yaşamı metan üreten canlılara borçlu (24/03/2006)
Yangından sonra ağaç kesmek zararı katlıyor (07/03/2006)
Dev gibi çevrede yeni adımlar (18/02/2006)
Zeytin Adası, Orman İdaresi ile Hazine'yi davalık etti (13/02/2006)
Türkiye ormanları genişliyor (31/01/2006)
Genetik bitkiler üzerinde şüpheler sürüyor! (24/01/2006)
Türkiye’de türlü türlü bitki var (26/12/2005)
Borneo'da yeni bir memeli türü bulundu (06/12/2005)
Çevre örgütlerinden uyarı (18/11/2005